Sławomir Mrożek

Sławomir Mrożek (ur. 29 czerwca 1930 w Borzęcinie, zm. 15 sierpnia 2013 w Nicei) – polski pisarz oraz rysownik. Autor satyrycznych opowiadań i utworów dramatycznych o tematyce filozoficznej, politycznej, obyczajowej i psychologicznej.    

Zadebiutował w 1950 jako rysownik, od 1953 publikował cykle rysunków w Przekroju. Wydane w tym samym roku zbiory opowiadań: Opowiadania z Trzmielowej Góry oraz Półpancerze praktyczne stanowiły jego literacki debiut. W 1953 podpisał tzw. Apel Krakowski, wyrażający poparcie dla stalinowskich władz PRL po aresztowaniu pod sfabrykowanymi zarzutami duchownych katolickich, skazanych w sfingowanym procesie księży kurii krakowskiej i skazaniu na karę śmierci Edwarda Chachlicę, Michała Kowalika i księdza Józefa Lelitę.

Jego pierwszą sztuką teatralną był dramat Policja, wydany w 1958. Dramat Tango z 1964 przyniósł Mrożkowi światową sławę.

Uczestniczył w realizacji II spektaklu gdańskiego teatru Bim-Bom pt „Radość poważna” (1956) .

W 1963 wyemigrował. W następnych latach mieszkał we Francji (w Paryżu), następnie osiadł w Stanach Zjednoczonych, Niemczech, Włoszech i Meksyku na ranczo La Epifanía, gdzie mieszkał w latach 1989–1996 . W 1968 na łamach prasy francuskiej opublikował list protestujący przeciwko interwencji wojsk Układu Warszawskiego w Czechosłowacji, a w grudniu 1981 zaprotestował przeciwko wprowadzeniu stanu wojennego.

W 1996 powrócił do Polski. W 2002 przeszedł udar mózgu, którego wynikiem była afazja. Skutkiem tego utracił możliwość posługiwania się językiem zarówno w mowie, jak i w piśmie. Dzięki terapii, która trwała około trzech lat, odzyskał zdolność pisania i mówienia. Efektem walki z chorobą jest jego autobiografia.

6 maja 2008 Sławomir Mrożek zapowiedział ponowne opuszczenie ojczyzny, by osiąść w Nicei na południu Francji  – dla klimatu, który bardziej miał sprzyjać jego zdrowiu. 

Zmarł nad ranem 15 sierpnia 2013 w szpitalu w Nicei . Jego prochy spoczęły w Panteonie Narodowym w Krakowie. Uroczystości pogrzebowe odbyły się 17 września 2013 w kościele Świętych Piotra i Pawła w Krakowie. 

W swojej twórczości Mrożek poruszał zarówno problematykę silnie związaną z historią Polski oraz tradycjami kulturowymi , jak i tematy uniwersalne, takie jak wolność czy zagrożenia ze strony współczesnej cywilizacji.

Bibliografia:

dramaty :

• Policja, 1958
• Męczeństwo Piotra Oheya, 1959
• Indyk, 1960
• Na pełnym morzu, 1961
• Karol, 1961
• Strip-tease, 1961
• Zabawa, 1962
• Kynolog w rozterce, 1962
• Czarowna noc, 1963
• Śmierć porucznika, 1963
• Tango, 1964
• Der Hirsch, 1965
• Racket Baby, 1965
• Poczwórka, 1967
• Dom na granicy, 1967
• Testarium, 1967
• Profesor, 1968
• Drugie danie, 1968
• Szczęśliwe wydarzenie, 1971
• Rzeźnia, 1973
• Emigranci, 1974
• Garbus, 1975
• Serenada, 1977
• Lis filozof, 1977
• Polowanie na lisa, 1977
• Krawiec, 1977
• Lis aspirant, 1978
• Pieszo, 1980
• Vatzlav, 1982
• Ambasador, 1982
• Letni dzień, 1983
• Alfa, 1984
• Kontrakt, 1986
• Portret, 1987
• Wdowy, 1992
• Miłość na Krymie, 1993
• Wielebni, 2000
• Piękny widok, 2000
• Karnawał, czyli pierwsza żona Adama, 2013

zbiory opowiadań satyrycznych:

• Opowiadania z Trzmielowej Góry, Warszawa: Czytelnik1953
• Półpancerze praktyczne, Kraków: WL, 1953
• Słoń, Kraków: WL, 1957
• Wesele w Atomicach, Kraków: WL, 1959
• Deszcz, Kraków: WL, 1962
• Dwa listy i inne opowiadania, Paryż: Instytut Literacki, 1970
• Opowiadania, Kraków: WL, 1981.
• Donosy, Londyn: Puls 1983

powieści satyryczne:

• Maleńkie lato, Kraków: WL, 1956
• Ucieczka na południe, Warszawa: Iskry, 1961

zbiory felietonów:

• Małe listy, Kraków: WL, 1981
• Dziennik powrotu, Warszawa: Noir sur Blanc, 2000
• Małe listy, Warszawa: Noir sur Blanc, 2000

scenariusze filmowe:

• Wyspa róż, "Dialog" nr 5/1975
• Amor, "Dialog" nr 3/1978
• Powrót, "Dialog" nr 9/1994

inne:

• Rysunki wybrane, Gdańsk: Słowo/Obraz Terytoria, 1997
• Od służby postępowi do "Postępowca"(rysunki), Gdańsk: Słowo/Obraz Terytoria, 1997
• Polska w obrazach i inne polskie cykle, Gdańsk: Słowo/Obraz Terytoria, 1999
• Przez okulary (1965-1968), Gdańsk: Słowo/Obraz Terytoria, 1999
• Człowiek według Mrożka. Rysunki 1950-2000, Gdańsk: Słowo/Obraz Terytoria, 2000
• Pamiętnik. Ucieczka na południe(rysunki), Gdańsk: Słowo/Obraz Terytoria, 2000
• Przez okulary (1960-1964), Gdańsk: Słowo/Obraz Terytoria, 2002
• Życie i inne okoliczności. Varia 1, Warszawa: Noir sur Blanc, 2003
• Jak zostałem filmowcem. Varia 2, Warszawa: Noir sur Blanc, 2004
• Listy 1963-1996, Kraków: WL, 2004 (korespondencja z Janem Błońskim)
• Epoka "Szpilek". 1974–1982, Gdańsk: Słowo/Obraz Terytoria, 2005
• Jak zostałem recenzentem. Varia 3, Warszawa: Noir sur Blanc, 2005
• Baltazar - Autobiografia, Warszawa: Noir sur Blanc, 2006
• Uwagi osobiste, Warszawa: Noir sur Blanc, 2007
• Listy 1970-2003, Kraków: WL, 2007 (korespondencja z Wojciechem Skalmowskim)
• Tango z samym sobą. Utwory dobrane, Warszawa: Noir sur Blanc, 2009 (koncepcja książki, wybór tekstów i wstęp Tadeusz Nyczek)
• 1963-1975(korespondencja z Adamem Tarnem), Kraków: WL, 2009