Maria Rodziewiczówna. Andrzej Szczypiorski

Maria Rodziewiczówna przyszła na świat 2 lutego 1863 r. we wsi Pieniucha na Grodzieńszczyźnie, w rodzinie ziemiańskiej. Jej rodzice w związku z tym, że brali czynny udział w powstaniu styczniowym, byli represjonowani przez władze zaborcze. Wydarzenia z tego powstania będą później kanwą wielu jej utworów. Jako osiemnastolatka (czyli w roku 1881) osiadła w majątku rodzinnym w Hruszowej na Polesiu. Tam zajmowała się gospodarstwem oraz twórczością pisarską. Od 1905 r. działała aktywnie w społecznych organizacjach ziemiańskich. Podczas pierwszej wojny światowej oraz w pierwszych latach po niej brała udział w licznych akcjach społecznych, na przykład w akcji opieki nad ofiarami wojny.

Była bardzo płodna twórczo. W swoich utworach była wierna hasłom pozytywizmu, wiele miejsca poświęcała powstaniu styczniowemu, a także kultowi pracy i problemom kobiet. Jej najsłynniejsze powieści to m.in.: Dewajtis, Wrzos, Lato leśnych ludzi, Straszny dziadunio, Między ustami a brzegiem pucharu, Kwiat lotosu, Klejnot, Jerychonka, Oni.

Zmarła podczas drugiej wojny światowej 16 listopada 1944 r. na folwarku Leonów pod Skierniewicami.   

Andrzej Szczypiorski –(ur. 3.02.1928 w Warszawie, zm. 16.05.2000 tamże) polski pisarz, scenarzysta, polityk, w czasie II wojny światowej żołnierz Armii Ludowej,     uczestnik powstania warszawskiego, więzień obozu Sachsenhausen, od lat 70. działacz opozycji w PRL, senator I kadencji.

Był jednym z najbardziej znanych na świecie pisarzy polskich, choć w międzynarodowym obiegu funkcjonowała tylko część jego książek. W kraju miał opinię zdolnego twórcy, ale i autorytetu, wypowiadającego się na tematy nie tylko literackie, ale i polityczno-społeczne.

 Najgłośniejszym utworem Szczypiorskiego jest poświęcony tematyce sumienia oraz prezentujący różnorodne postawy moralne w kwestii prześladowania Żydów „Początek”. Kontrowersyjnego tekstu nie chciano wydać w kraju, dlatego jego pierwsza publikacja ma miejsce w Paryżu (1986). Innym wybitnym dziełem moralizatora jest oparta na kanwie autentycznych XV - wiecznych wydarzeń powieść - parabola pt.: „Msza za miasto Arras” (1971). Powieść powstała w niespokojnym okresie marca 1968 r. Jej akcja opowiadająca o głodzie, zarazie i bezrozumnej histerii skierowanej przeciwko „innym”, w tym przypadku mniejszościom religijnym, staje się pretekstem do snucia rozważań na szersze tematy, również te tak bardzo aktualne w momencie powstawania dzieła. Inne dzieła Szczypiorskiego to m.in. „Za murami Sodomy”, „Amerykańska whisky i inne opowiadania”, „Autoportret z kobietą”, „Gra z ogniem”, czy też należące do literatury dokumentalnej; „Z notatnika stanu wojennego”