Międzynarodowy Dzień Zapobiegania Narkomanii

Uzależnienie jest zjawiskiem wokół którego nagromadziło się wiele fałszywych przekonań, które mają charakter krzywdzący dla osób uzależnionych od substancji psychoaktywnych. W Polsce narkotyki pojawiły się na początku lat siedemdziesiątych. Nie istniał wtedy problem narkomanii, jednak pojawiały się informacje o przedawkowaniu leków uzależniających i innych środków odurzających. Pierwsze informacje o przedawkowaniu pojawiły się w  połowie lat siedemdziesiątych.

Zjawisko narkomanii jest problemem dotykającym ludzi na całym świecie – około 200 milionów osób używa narkotyków przynajmniej raz w roku, a 25 milionów cierpi z powodu uzależnienia. Corocznie na świecie 200 tysięcy osób umiera z powodu chorób związanych z używaniem narkotyków. Główny Inspektorat Sanitarny podaje, iż w naszym kraju na skutek zażywania narkotyków umiera rocznie ok. 200 osób. Według najnowszych informacji zawartych w „Raporcie o stanie narkomanii w Polsce 2020”, wydanym przez Krajowe Biuro ds. Przeciwdziałania Narkomanii (KBPN), używanie narkotyków deklarował co dziesiąty badany z grupy wiekowej: 15 – 34 lata (dane z 2018 r.).

Objawy zażywania substancji psychoaktywnych:

• silna potrzeba lub nieodparte pragnienie (przymus) przyjęcia substancji i towarzyszący temu subiektywny głód substancji,
• utrata kontroli nad rozpoczynaniem i kończeniem zażywania substancji oraz ilością przyjętego narkotyku,
• potrzeba przyjmowania coraz większych dawek, aby uzyskać pożądany efekt, podobny do tego, który występował podczas pierwszych kontaktów z substancją psychoaktywną (tzw. wzrost tolerancji),
• sięganie po substancje zmieniające świadomość w obliczu samotności, nudy, smutku, wstydu, poczucia winy, trudności, niepowodzeń, straty,
• „branie” w ukryciu i oszukiwanie bliskich, co do ilości lub częstotliwości zażywania,
• myśli o narkotyku/-ach powracające niczym bumerang,
• częste odczuwanie niepokoju i lęku o nieuzasadnionym podłożu,
• rozdrażnienie i złe samopoczucie przy próbach odstawienia używki,
• przyjmowanie substancji celem uniknięcia nieprzyjemnych objawów abstynencyjnych,
• zaniedbywanie obowiązków, a nawet codziennej higieny,
• zmiana stylu życia, środowiska, ubioru,
• zażywanie substancji mimo wyraźnych szkód, strat i destrukcji w różnych obszarach życia,
• problemy z prawem,
• wycofywanie się z konstruktywnych relacji społecznych,
• postępujące zaniedbywanie alternatywnych źródeł przyjemności na rzecz zdobywania i przyjmowania substancji uzależniającej

Jakie są formy pomocy psychologicznej?

• psychoedukacja,
• wsparcie motywacyjne i psychologiczne,
• poradnictwo,
• interwencja kryzysowa,
• terapia podtrzymująca ukierunkowana na zapobieganie nawrotom
• psychoterapia uzależnień
• leczenie psychiatryczne

Ciekawostki:

• W 2016 roku, najczęściej zażywanymi przez uczniów substancjami były marihuana i haszysz
• 42% uczniów przyznało się do przyjmowania substancji psychoaktywnej
• 32% uczniów stwierdziło, iż w szkole obecne są narkotyki oraz alkohol
• Dopalacze są substytutami nielegalnych narkotyków tj. konopie, amfetamina, kokaina, ekstaza czy LSD
• Tylko 4% osób uzależnionych od narkotyków osiąga 10- letni okres abstynencji
• Pierwsza grupa Anonimowych Narkomanów w Polsce powstała w Olsztynie około 1990 roku

Z okazji Międzynarodowego Dnia Solidarności z Osobami Uzależnionymi od Narkotyków, zwróćmy naszą uwagę na problem narkomanii. Nie zamiatajmy tego trudnego tematu pod dywan. Pogłębiajmy zakres wiedzy na temat uzależnień, wykorzystujmy ją i nieśmy pomoc osobom uzależnionym jak i również ich rodzinom.

Cytat z książki

„W liceum poświęcałam wszystkie siły na zdobywanie dobrych ocen, wydawanie gazetki i czasopisma literackiego, chodzenie na lekcje tańca, wszystko po to, by dostać się na wspaniałą uczelnię taką jak Harvard i przejść metamorfozę. Ale kiedy tam w końcu dotarłam, (…) uznałam, że równie dobrze mogę odbyć te studia na haju. Z takiego czy innego powodu nagle okazało się, że ja, dziewczyna, która bała się narkotyków, ponieważ zmarnować umysł to straszna rzecz, zapragnęła go zmarnować i to możliwie prędko.”  Elizabeth Wurtzel, Kraina prozaca

 Bibliografia:

1. Korpetta E., Szmerdt-Sisicka E., Narkotyki w Polsce. Mity i rzeczywistość, Wyd. Prószyński i S-ka, Warszawa 2000
2. Moneta Malewska M., Narkotyki w szkole i w domu. Zagrożenie, Instytut Wydawniczy Pax, Warszawa 2000
3. Narkotyki a Demoralizacja. Szansa na zmianę (red.) Kudlak G., Wypler W., Wyd. Difin, Warszawa 2018

 Netografia:

1. https://harmonia.luxmed.pl/artykuly/dzien-solidarnosci-z-osobami-uzaleznionymi-od-narkotykow/
2. https://www.kbpn.gov.pl/portal?id=3595097

Oprac. Jachowska Natalia MBP Gubin