Pamięć o Holokauście - artykuł
- Napisał Ewa Dąbek
Marian Turski: „Jeśli będziecie obojętni, jakieś Auschwitz spadnie wam z nieba…”
„Pewne jest, że w okupowanej Warszawie dużo łatwiej było znaleźć miejsce w salonie, gdzie pod dywanem został ukryty duży czołg, niżby znalazło się miejsce dla jednego małego dziecka żydowskiego” – Irena Sendlerowa
27 stycznia obchodzimy Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu. Został ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 2005 roku w celu uczczenia pamięci Żydów zamordowanych przez Niemców podczas II wojny światowej. Data 27 stycznia nie jest przypadkowa, ponieważ upamiętnia wyzwolenie przez oddziały Armii Czerwonej w 1945 r. niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau - obecnie jednego z najważniejszych Miejsc Pamięci o Zagładzie. W Auschwitz byli więzieni i mordowani obywatele niemal wszystkich krajów Europy okupowanych przez Niemców, w zdecydowanej większości Żydzi. Ponad 1,1 mln osób nie doczekało wolności. Zginęli w największej z hitlerowskich fabryk śmierci. Marek Edelman w swojej książce podkreśla, iż najpoważniejszym „złem, które może urosnąć” nie jest antysemityzm, lecz obojętność na zjawisko antysemityzmu.
Fragmenty z książek:
- Wojciech Sumliński oraz Tomasz Budzyński w książce pt. „Powrót do Jedwabnego 2” opisują okrutny sposób traktowania Żydów w Polsce:
„[…] Niemcy prowadzili dwóch Żydów i po drodze wzięli dwóch Polaków. Żydzi wykopali dół i musieli się w nim położyć. Niemcy dali Polakom Szpadle, żeby ich zasypać- żywych ludzi!”
- Anna Piątkowska i Katarzyna Pruszkowska-Sokalla wydały książkę o rozmowach z Polakami, którzy ratowali Żydów podczas drugiej wojny światowej. Rozmowę przeprowadziły z ponad dwudziestoma
- Zdaniem Łucji Jurczak „nie brakowało Polaków, którzy chcieli Żydom zaszkodzić, lecz również i tacy byli. Jedni chodzili po lasach i szukali Żydów, których wydawali za pieniądze. Inni ich wydawali, bo myśleli że ugrają u Niemców lepszy los dla swoich rodzin”.
- Władysław Misiuna opisuje co się stało z Żydami z Glinic po wybuchu wojny „ Pojawiły się ogłoszenia, że nie wolno wchodzić poza getto- jeśli ktoś wyjdzie, może być zabity. Nie wolno wchodzić na teren getta nie-Żydom- jeśli ktoś wejdzie, może być zabity. Nie wolno udzielać pomocy Żydom- za udzielenie pomocy można być zabitym”.
- Jadwiga Przybylska-Wolf była świadkiem egzekucji na żydowskim chłopcu „To musiał być 1942 rok, ale jeszcze Żydzi mogli chodzić po ulicach. Tyle że z opaskami. Z wysokiego piętra ktoś rzucił na ulicę kromkę chleba. Mały żydowski chłopiec schylił się po nią a Niemiec, który to widział, zaraz go zastrzelił”.
- Piotr Zychowicz w książce pt. „Żydzi 2”, poświęcił cały rozdział o najstraszniejszych zbrodniach ludobójstwa- Holokauście. Według autora książki, dużą rolę w wyłapywaniu Żydów odegrała policja kryminalna- polskie Kripo.
- Danuta ze Lwowa, która przetrwała Holokaust, w książce napisaną przez Annę Herbich opisuje sytuację która wydarzyła się na Ukrainie.
„Latem 1941r. we Lwowie dochodziło do pogromu żydowskiej ludności miasta. Ludzie byli wywlekani do domów i bici przez tłum żelaznymi prętami. Na Żydów padł blady strach. Zaczął się koszmar”.
Należy podkreślić, iż liczba antysemickich występków wzrosła siedmiokrotnie w stosunku do ostatniej dekady dwudziestego wieku, mimo, że Żydzi stanowią mniej niż jeden procent francuskiej populacji, a pięćdziesiąt jeden procent wszystkich zbrodni nienawiści jest wymierzonych właśnie w Żydów. W 2012 i 2013 roku przeprowadzono badania w środowiskach żydowskich. Trzy czwarte odczuło, że antysemityzm przybiera na sile, w danym kraju jak i również w całej Europie. Połowa badanych doświadczyła publicznego znieważania wyłącznie z powodu bycia Żydem.
„Historia to świadek czasów, światło prawdy, żywa pamięć, mistrzyni życia, zwiastunka przeszłości”- Tytus Liwiusz
Serdecznie zapraszamy do wypożyczenia i pogłębienia wiedzy na temat antysemityzmu i Holokaustu.
Natalia Jachowska – MBP Gubin
Bibliografia:
- Edelman M., I była miłość w getcie, Wyd. Świat Książki, Warszawa 2009, s. 20
- Sumliński W., Budzyński T., Powrót do Jedwabnego 2, Wyd. WSR, Warszawa 2020, s. 81.
- Piątkowska A, Pruszkowska-Sokalla K., Ostatni Sprawiedliwi, Wyd. Znak, Kraków 2020, s. 36-37, 98, 278
- Zychowicz P., Żydzi 2, Dom wydawniczy Rebis, Poznań 2018, s. 295
- Herbich A., Dziewczyny ocalałe. Kobiety, które przetrwały Holocaust, Wyd. Horyzont, Kraków 2020, s. 23
- Posner G., Dzieci Hitlera. Jak żyć z piętnem ojca Nazisty, Wyd. Znak Horyzont, Kraków 2019, s. 14-15
Netografia: