Ułatwienia dostępu

Agnieszka Maternik

Agnieszka Maternik

URL strony:

Tydzień Zakazanych Książek

Tydzień Zakazanych książek to międzynarodowe święto, które przypomina o znaczeniu wolności słowa i problemie cenzury w literaturze.  

Na świecie organizowany jest od 1982 przez Amerykańskie Stowarzyszenie Bibliotekarzy (American Library Association), które w ten sposób postanowiło odpowiedzieć na nagły wzrost liczby podejmowanych prób zakazywania książek w szkołach, księgarniach i bibliotekach. Według wyliczeń Stowarzyszenia w ciągu ostatnich czterech dekad na celowniku różnej maści cenzorów znalazło się ponad 11 tysięcy tytułów. Próby cenzury najczęściej motywowane są chęcią ochrony dzieci przed „niewłaściwymi” treściami.

Od wieków w Polsce i na całym świecie aresztuje się nie tylko ludzi, ale także... książki.

Zabrania się ich czytania, posiadania w domowej biblioteczce, a nawet zaglądania do nich w publicznych czytelniach i bibliotekach.

Lekturami zakazanymi w różnych okresach były nie tylko takie książki, jak Mein Kampf Hitlera , Manifest Komunistyczny czy Biblia , ale także... Czerwony kapturek czy Charlie i fabryka czekolady.


Podczas Tygodnia Zakazanych Książek biblioteki zachęcają do czytania literatury, która bywała lub nadal bywa zakazywana, wycofywana z obiegu i umieszczana na "czarnych listach".

Z tej okazji prezentujemy wystawę książek, które swego czasu znajdowały się na liście zakazanych dzieł.

NAD NIEMNEM - Narodowe Czytanie

Narodowe Czytanie to coroczna akcja zainicjowana 12 lat temu przez prezydenta Bronisława Komorowskiego.
W 2012 roku wspólną lekturą był „Pan Tadeusz” Adama Mickiewicza. W 2013 w całej Polsce odbyło się czytanie dzieł Aleksandra Fredry, a rok później „Trylogii” Henryka Sienkiewicza. W kolejnych latach czytaliśmy „Lalkę” Bolesława Prusa, „Quo Vadis” Henryka Sienkiewicza, „Przedwiośnie” Stefana Żeromskiego, „Wesele” Stanisława Wyspiańskiego. W 2019 roku lekturą Narodowego Czytania były Nowele Polskie – zbiór 8 utworów autorstwa Elizy Orzeszkowej, Marii Konopnickiej, Bolesława Prusa, Brunona Schulza, Władysława Stanisława Reymonta, Stefana Żeromskiego, Henryka Sienkiewicza i Henryka Rzewuskiego. W 2020 wybrana została „Balladyna” Juliusza Słowackiego. Podczas jubileuszowej, dziesiątej odsłony czytaliśmy „Moralność pani Dulskiej” Gabrieli Zapolskiej. W 2022 r. odbyło się wspólne czytanie „Ballad i romansów” Adama Mickiewicza – w dwusetną rocznicę pierwszej ich publikacji.
9 września w samo południe czytaliśmy „Nad Niemnem”.
 
 
To najbardziej znana powieść Elizy Orzeszkowej. Powstawała w latach 1886–1887, a w formie książki ukazała się w 1888 roku. Pełna jest barwnych opisów, wyrazistych bohaterów i odwołań historycznych.
Żadna inna książka pisarki nie została tak entuzjastycznie przyjęta przez recenzentów. Chwalono m.in. sprawne połączenie dydaktyzmu z walorami artystycznymi i przemyślaną kompozycję całości.
"Nad Niemnem" cieszyło się popularnością i uznaniem kolejnych pokoleń czytelników.
W Drugiej Rzeczypospolitej powieścią zainteresowało się kino. Ekranizację książki ukończono w 1939 roku, ale obraz zaginął w czasie II wojny światowej. Kolejny film nakręcono w połowie lat 80. XX wieku.
"Nad Niemnem" to jeden najważniejszych utworów literatury polskiej podejmujący tematykę Powstania Styczniowego, którego 160–lecie obchodzone jest w 2023 roku.
Obecny Prezydent, Andrzej Duda tak o powieści napisał w liście do Polaków:
„To książka nastrojowa, napisana barwnym językiem, a zarazem donośna i sugestywna w swoim patriotycznym przesłaniu. (…) Spotkajmy się z rodzinami Bohatyrowiczów, Korczyńskich i innymi postaciami, wysłuchajmy ich rozmów o Polsce, ale też tych codziennych pogawędek „przy polskim stole”. Odkryjmy na nowo atmosferę tego dzieła, bogatą nadniemeńską przyrodę, wspaniałe pejzaże i krajobrazy. Przypomnijmy wreszcie ważne dziedzictwo Powstania Styczniowego, które powraca we wspomnieniach bohaterów i legendzie jako symbol i fundament narodowej pamięci i którego znaczenie jest istotne także dla innych narodów naszego regionu”
Pogoda nam sprzyjała, okoliczności przyrody niemal nadniemeńskie.
Rozpoczęliśmy Legendą o Janie i Cecylii czytaną przez radną Halinę Wojnicz.
 
 
Następnie przedstawiliśmy ostatni rozdział powieści z podziałem na role.
Czytali:
Narrator – Małgorzata Jarosz
Kirłowa – Bogumiła Wiśniewska
Justyna – Anna Konstanty
Emilia – Halina Nodzak
Teresa – Zenona Ewiak – Onichimowska
Benedykt – Zbigniew Pawłowski
Kirło – Jan Skóra
Orzelski – Andrzej Tomiakowski
Witold – Stanisław Niemycki
Zygmunt – Michał Czarnota
Marta – Ewa Gryzwald
Leonia i Bronia – Zuzanna Zajkowska
 
 
Następnie pan Zbigniew Pawłowski przedstawił swój wiersz napisany specjalnie z okazji Narodowego Czytania.
 
 
Zakończyliśmy fragmentem przeczytanym przez uczennice Szkoły Podstawowej nr 2.
 
 
Po części oficjalnej czekał nas krótki spacer na drugi koniec Wyspy Teatralnej.
 
 
Tam, na tle (udającej na tę okoliczność Niemen) Nysy Łużyckiej zrobiliśmy kilka zdjęć.
 
 
 
 
Bardzo dziękujemy uczestnikom, widowni i Scandalowi ? za profesjonalne nagłośnienie.

Więcej zdjęć i filmiki na Facebooku Biblioteki

ANNA SENIUK na Wyspie Literackiej

Organizatorzy imprezy: Gubiński Dom Kultury, Dyskusyjny Klub Książki Miejskiej Biblioteki Publicznej w Gubinie, oraz Klub Kobiet Niezależnych "Kaśka" zaprosił mieszkańców Gubina w sobotę, 26 sierpnia na Wyspę Teatralną.

To już dziesiąta WYSPA LITERACKA.


Rozpoczęta wyjątkowo, bo odsłonięciem kamienia z fragmentem wiersza „Miłość od pierwszego wejrzenia” Wisławy Szymborskiej, noblistki, ambasadorki polskiej kultury w kraju i za granicą. Wiersz wygrawerowano w języku polskim i niemieckim.
Ta piękna pamiątka powstała z inicjatywy Jolanty Kurpas, Teresy Zajkowskiej i Ewy Dąbek przy ogromnej pomocy Czesława Fiedorowicza i przychylności władz miasta.


Fundatorem i wykonawcą są właściciele firmy TEMPUS z Żar: Krzysztof Piaseczny i Tomasz Żółkiewicz.

Przez całe popołudnie można było podziwiać przepiękne prace malarskie Pana Marka Markowskiego.

A całość imprezy uświetnił koncert niesamowicie zdolnego i utalentowanego zespołu Atawizm z Zielonej Góry.

O godzinie 17.00 pojawił się gość specjalny i honorowy  -  Pani ANNA SENIUK - aktorka teatralna i filmowa, profesor Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie.

Zróżnicowana wiekowo publiczność, z ogromnym zainteresowaniem wysłuchała wielu historii z życia prywatnego i zawodowego Pani Anny. Aktorka mówiła dużo i szybko, jak sama żartobliwie na wstępie przyznała, po to, aby dać możliwość publiczności poznać ją po głosie, bo z wyglądu może być z tym problem.

Pani Anna to pełna uroku osobistego, niebywałej energii i temperamentu osobowość, z dużym poczuciem humoru i dystansu do siebie, o czym możemy się przekonać czytając książkę „Anna Seniuk. Nietypowa baba jestem”.

Zadanie napisania książki zleciła swojej córce Magdalenie Małeckiej - Wippich, ponieważ z natury jest skryta i nie wyobrażała sobie uzewnętrzniać się obcej osobie. Opowiedziała o swojej książce, która powstała z myślą o dzieciach i wnukach, bo to właśnie im pragnie przekazać rodzinną historię. Starała się utrwalić to, czego nie można znaleźć o niej w Internecie. Pisała nie tylko o sobie, ale przede wszystkim o członkach swojej rodziny, o znanych i mniej znanych ludziach, których spotkała na swojej drodze, bo to oni kształtują nasze życie. Poza tym zebrani mogli usłyszeć wiele śmiesznych historii i anegdot dotyczących innych aktorów, przyjaciół pani Anny.

Mieliśmy szczęście poczuć witalność i energię, którą emanowała Anna Seniuk. Nawet podczas sadzenia drzewka (miłorząb japoński) swoim zaangażowaniem zrobiła wrażenie na wszystkich obecnych.

Kto był to wie, a kto nie był niech żałuje!

Do zobaczenia na WYSPIE LITERACKIEJ za rok...

185 rocznica urodzin Jana Matejko

 

Jan Matejko to jeden z najwybitniejszych polskich malarzy, który swoją historiozoficzną twórczością zyskał uznanie na całym świecie. Żyjący w XIX w. artysta był gorącym patriotą, a jego dzieła wyjątkowym wyrazem idei niepodległościowych.

Najsłynniejsze obrazy Jana Matejki przedstawiają chwile świetności Rzeczypospolitej, która w XIX w. znalazła się pod zaborami. Swoją twórczością artysta pragnął krzepić serca Polaków i podsycać ich wiarę w dążenie do odzyskania suwerenności. Obrazy historyczne Jana Matejki już za jego życia były znane i cenione w całej Europie. Malarz zdołał silnie zamanifestować polskość na arenie międzynarodowej w czasach, gdy Polska zniknęła z mapy świata.

Kim był Jan Matejko?

Jan Matejko urodził się w 1838 r. w Krakowie. W 1858 r. ukończył tam Szkołę Sztuk Pięknych, następnie kształcił się w Monachium i w Wiedniu. Już młodzieńcze dzieła Matejki zyskały międzynarodowe uznanie, a artystę okrzyknięto jednym z najwybitniejszych twórców malarstwa historycznego w Europie. Stworzył on ponad trzysta obrazów olejnych oraz setki rysunków i szkiców. Jest też autorem polichromii kościoła Mariackiego w Krakowie. Swoje obrazy Matejko wielokrotnie prezentował na wystawach w najważniejszych europejskich ośrodkach kultury. Zdobył liczne prestiżowe nagrody i odznaczenia oraz został honorowym członkiem wielu akademii artystycznych. W 1873 r. mianowano go dyrektorem krakowskiej Szkoły Sztuk Pięknych. Funkcję tę pełnił do końca życia. Uczniami Jana Matejki byli wybitni twórcy Młodej Polski, m.in. Stanisław Wyspiański, Jacek Malczewski i Józef Mehoffer. Ponadto Matejko angażował się w prace związane z konserwacją krakowskich zabytków. Zmarł w 1893 r. w Krakowie.

Życiorys Matejki a jego twórczość

Jan Matejko był synem czeskiego emigranta, Franciszka Matejki, i szlachcianki ze spolonizowanej, niemieckiej rodziny, Joanny Rossberg, lecz wychował się w duchu polskich, patriotycznych ideałów, które znalazły silne odzwierciedlenie w jego twórczości. Od najmłodszych lat zdradzał talent artystyczny i pasjonował się dziejami Polski. Do zajęcia się malarstwem historycznym zainspirowały Matejkę obrazy Paula Delaroche’a, którymi zafascynował się podczas studiów w Monachium. Początkowo artysta planował w swej twórczości piętnować egoizm i krótkowzroczność elit politycznych, wzywać do opamiętania się w imię dobra ojczyzny. W tym duchu powstały pierwsze słynne obrazy Jana Matejki - "Stańczyk" (1862), "Kazanie Skargi" (1864) i "Rejtan" (1866). Na jego późniejszą twórczość silny wpływ wywarło powstanie styczniowe. Malarz nie mógł wziąć w nim czynnego udziału (Jan Matejko - co jest ciekawostką w przypadku autora realistycznych, pełnych szczegółów obrazów - miał bardzo słaby wzrok), ale był głęboko poruszony klęską kolejnego zrywu niepodległościowego. Postanowił tworzyć obrazy ukazujące sukcesy militarne i polityczne Polski, by w dobie powszechnego zwątpienia podtrzymać w rodakach wiarę w odzyskanie niepodległości.

Najsłynniejsze obrazy Jana Matejki

Malarstwo Jana Matejki pełne jest patosu i emocji, a zarazem przenika je myśl  historiozoficzna. Obrazy, takie jak "Unia lubelska" (1869), "Stefan Batory pod Pskowem" (1872), "Bitwa pod Grunwaldem" (1878), "Hołd pruski" (1882), "Jan Sobieski pod Wiedniem" (1883), "Wernyhora" (1884), "Kościuszko pod Racławicami" (1888) czy "Konstytucja 3 Maja 1791 roku" (1891), to panoramiczne, wielopostaciowe kompozycje, na których drobiazgowo odwzorowane zostały historyczne realia - stroje, sprzęty czy detale architektoniczne. Siłę dzieł Matejki stanowi jednak rozgrywająca się na pierwszym planie akcja. Jej dramaturgia tkwi w psychologicznej głębi postaci, ich wyrazistej ekspresji odzwierciedlającej sens dziejowych przemian. Artysta nie starał się przedstawiać ściśle prawdy historycznej, np. wprowadzał do swoich obrazów osoby, które były powiązane z danymi wydarzeniami, ale w nich nie uczestniczyły. Tego rodzaju zabiegami Matejko przybliżał idee zdarzeń, syntezował ich przyczyny i - często odległe - skutki. Oprócz monumentalnych obrazów historycznych Matejko tworzył portrety. Malował zarówno swoich bliskich, jak i osobistości ze współczesnych mu elit. Jednym z ostatnich jego dzieł był cykl portretów "Poczet królów i książąt polskich", które w świadomości Polaków na stałe zapisały się jako wizerunki dawnych władców. U schyłku życia Matejko namalował także swój autoportret, który uznawany jest za jeden z jego najwybitniejszych obrazów."

 

Subskrybuj to źródło RSS