Międzynarodowy Dzień Praw Człowieka

 Dnia 10.12.2022 r. obchodzimy Międzynarodowy Dzień Praw Człowieka. Dzień ten, jest upamiętnieniem przyjęcia przez Organizację Narodów Zjednoczonych (ONZ), powszechnej deklaracji praw człowieka wraz z rezolucjami dotyczącymi prawa petycji, losu mniejszości oraz przygotowania projektu paktu i projektu przepisów wykonawczych. Historia powstania dokumentu sięga roku 1948. W Polsce, zagadnienie praw człowieka pojawiło się w życiu publicznym dopiero 1 sierpnia 1975r. po podpisaniu Aktu Końcowego Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie.

Zgromadzenie Ogólne ogłosiło Powszechną Deklarację Praw Człowieka jako wspólny standard doosiągnięcia przez wszystkie ludy i narody, włączając w to każdą jednostkę oraz organ społeczny, nacisk na nauczanie i wychowanie do zapewnienia poszanowania praw i wolności, jak i również zabezpieczenia ich powszechnego i skutecznego uznania i przestrzegania Państw Członkowskich oraz terytoriów znajdujących się pod ich jurysdykcją.

Prawa obywatelskie i polityczne wywodzone są z szeroko pojętej wolności, której państwa nie mogą ograniczać („im mniej państwa, tym lepiej”). Prawa obywatelskie lub polityczne to, między innymi:

• prawo do życia,
• wolność i bezpieczeństwo osobiste,
• zakaz tortur,
• wolność sumienia i wyznania,
• wolność słowa,
• prawo do sądu,
• prawo do obywatelstwa,
• prawo do prywatności,
• prawo do wolnych wyborów,
• wolność zgromadzeń i stowarzyszeń.

 Prawa społeczne wywodzone są z innej wartości – równości. Ich gwarantowanie wymaga od państwa podjęcia działań – dlatego określa się je jako "pozytywne". Prawa te stanowią, w większości, wytyczne działania państwa.

Społeczne prawa człowieka:

·         prawa pracownicze obejmujące zakaz pracy przymusowej, zakaz dyskryminacji w zatrudnieniu, prawo do godziwych warunków pracy, godziwego wynagrodzenia oraz równego wynagrodzenia za pracę równej wartości, prawo do organizowania się, do strajku,

·         prawo do ochrony socjalnej oraz prawo do ochrony zdrowia oznaczające prawo do zabezpieczenia społecznego na wypadek choroby, starości, niezdolności do pracy, bezrobocia oraz prawo do pomocy społecznej,

·         prawa rodziny obejmujące prawo rodziny i poszczególnych jej członków do ochrony prawnej, społecznej i gospodarczej, prawo do ochrony macierzyństwa, prawo dzieci do ochrony przed wszelkimi formami eksploatacji,

·         prawo do edukacji to prawo do bezpłatnej nauki na szczeblu podstawowym, dostęp do szkolnictwa wyższego oraz do wsparcia w celu ułatwienia dostępu do edukacji,

·         prawa w dziedzinie kultury obejmujące prawo udziału w życiu kulturalnym i korzystania z postępu naukowego, ochronę praw autorskich.

Serdecznie zapraszamy do zapoznania się z książkami na powyższy temat, które znajdą Państwo w naszym bibliotecznym księgozbiorze.

MBP Gubin - Natalia Jachowska

 Bibliografia:

1. Prawa Człowieka. Dokumenty międzynarodowe, Wydawnictwo Comer, Toruń 1993, s. 18-19

2. Ochrona Praw Człowieka w Polsce po 1989 roku na tle standardów międzynarodowych, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2012, s. 19

Netografia:

1. https://www.gov.pl/web/dyplomacja/miedzynarodowy-dzien-praw-czlowieka2

2. https://www.gov.pl/web/rodzina/prawa-czlowieka